Umowa deweloperska a kredyt hipoteczny w 2022 roku. Oczywiście umowa rezerwacyjna wcale nie jest koniecznością. Możesz od razu przejść do podpisania umowy deweloperskie. Taki dokument to akt notarialny, w którym deklarujesz zakup określonego mieszkania od dewelopera, za określoną kwotę, a także to, że wpłacisz pierwszą transzę Przeciętny koszt sporządzenia przez notariusza umowy deweloperskiej waha się zatem na ogół w granicach od 1.000 złotych do 2.500 złotych. Stawki maksymalnych taks notarialnych wyglądają następująco: mieszkanie o wartości powyżej 60.000 zł do 1.000.000 zł – 1.010 zł plus 0,4% od nadwyżki powyżej 60.000 zł, Deweloperska umowa przedwstępna sporządzana jest na etapie budowy. Często nabywcy mówią, że kupili „dziurę w ziemi”. Taka umowa jest bardzo korzystna szczególnie z punktu widzenia dewelopera – ma on bowiem stały dopływ środków na aktualne etapy budowy. Kupujący jest zobowiązany do wpłacenia zadatku lub też zaliczki. Umowa rezerwacyjna. Umowa deweloperska a umowa rezerwacyjna, ważna z nich prowadzi jedynie do rezerwacji nieruchomości, co oznacza wyłączenie jej z oferty sprzedażowej dla innych klientów na określony umowa rezerwacyjna a umowa przedwstępna zarówno umowa przedwstępna jak i rezerwacyjne pełnią podobną funkcję, w odróżnieniu od Elementy, jakie powinna zawierać umowa deweloperska, określa art. 35 ustawy deweloperskiej. Są to m.in.: strony umowy, miejsce i data jej podpisania, cena nabycia nieruchomości, informacje o powierzchni działki, na której realizowana jest inwestycja, jej stan prawny, w szczególności oznaczenie właściciela lub użytkownika wieczystego Wiele osób ma taką ochotę na zawieranie umowy u notariusza jak ja na wizytę u dentysty. Notariusz kojarzy się z urzędnikiem, a spotkań z urzędnikami nie lubimy. Dla niektórych osób (zwłaszcza tych, które jeszcze nigdy nie były u notariusza) taka wizyta jest po prostu stresująca, nie wiedzą, czy i jak się do niej przygotować.. 4. Każdy z nas w pewnym momencie swojego życia, podejmując decyzje o nabyciu nieruchomości, staje w obliczu podpisania umowy u notariusza. Spotykając się jako praktycy w procesie opiniowania umów z ich problematyką, w pierwszej kolejności Państwu przypominamy, że umowę zawiera się na zły czas i warto stosownie wcześniej zadbać o jej kształt, ażeby w zawartej umowie …Czytaj dalej Umowa deweloperska u notariusza, czyli najważniejsze informacje o podpisaniu aktu notarialnego Jakie zmiany lokatorskie można dokonać przy podpisaniu umowy deweloperskiej? Umowa deweloperska: płatności i transze Umowa deweloperska deweloperska w języku obcym: co powinieneś wiedzieć? Oprócz tego, w pozwie musi być zawarty odpowiedni materiał dowodowy. Dowodem w tym przypadku może być na przykład umowa deweloperska, czy też wspomniane przez nas wcześniej wyznaczenie dodatkowego terminu deweloperowi na przekazania praw własności. Między innymi dlatego musi ono zostać złożone w formie pisemnej. Sporządzenie umowy deweloperskiej u notariusza generuje koszty, na które składa się taksa notarialna, czyli wynagrodzenie dla prawnika, opłata za wypisy aktu notarialnego, opłata sądowa na poczet wniosku o wpis roszczenia nabywcy do księgi wieczystej oraz podatek VAT od taksy notarialnej i opłaty za wypisy. Stawki opłat notarialnych 2vkYTO. Planowanie zakupu domu czy mieszkania wiąże się z wieloma czynnikami ryzyka, które mogą przynieść straty każdej ze stron. Aby do nich nie doszło, prawo przewiduje możliwość zabezpieczenia interesów jeszcze na etapie wstępnego porozumienia, zanim dojdzie do właściwego podpisania umowy kupna-sprzedaży. Takim zabezpieczeniem jest umowa przedwstępna sporządzona na określonych prawem warunkach. Czym jest umowa przedwstępna? Umowa przedwstępna jest formalnym dokumentem zdefiniowanym w art. 389 Kodeksu Cywilnego. W myśl jego zapisu jest to zobowiązanie jednej ze stron przyszłej transakcji lub obu jej uczestników do tego, że w przyszłości zawrą umowę przyrzeczoną. Umowa przedwstępna jest określana jako deklaracja woli, a jej celem jest zagwarantowanie, że jedna ze stron nie wycofa się i nie narazi drugiej strony na straty. W przypadku sprzedającego straty te mogłyby wynikać np. z odmowy sprzedaży domu czy mieszkania innemu chętnemu klientowi. Na skutek tego wydłużyłby się okres do zbycia nieruchomości, co z kolei mogłoby narazić go na koszty utrzymania pustego mieszkania. W przypadku kupującego umowa przedwstępna stanowi zabezpieczenie, że sprzedający nie skorzysta w tym czasie z atrakcyjniejszej oferty i nie zbędzie nieruchomości. Umowę przedwstępną najczęściej zawiera się w przypadku transakcji wysokogotówkowych takich jak kupno-sprzedaż nieruchomości. Dokument powinien mieć określoną formę i zawierać konkretne informacje. Zgodnie z prawem może on, ale nie musi być sporządzony u notariusza, w obu przypadkach – zarówno jako umowa cywilno-prawna, jak i akt notarialny – zachowując wartość prawną. Zawarcie umowy przedwstępnej jest praktykowane w niektórych sytuacjach, w których zachodzą konkretne przesłanki. Jedną z nich jest np. zakup nieruchomości za środki uzyskane z bankowego kredytu hipotecznego. W takiej sytuacji bank przed uruchomieniem kredytu chce otrzymać od klienta gwarancję, że za uzyskane środki nabędzie on właśnie tę nieruchomość. Inne okoliczności, które skłaniają do podpisania umowy przedwstępnej to: służebności i hipoteki obciążające nieruchomość, roszczenia spadkowe, inne obciążenia nieruchomości, nieuregulowany stan prawny domu czy mieszkania, oczekiwanie na decyzję o warunkach zabudowy, konieczność podziału nieruchomości. Należy pamiętać, że umowa przedwstępna sporządzona w każdej dopuszczalnej formie, nie uprawia przyszłego nabywcy do decydowania o nieruchomości. Formalnie nie jest on jeszcze właścicielem, a takie prawo nada mu dopiero notarialna umowa kupna-sprzedaży. Sprawdź: Jak sporządzić umowę sprzedaży nieruchomości? Umowa przedwstępna notarialna Umowę przedwstępną można zawrzeć w formie umowy cywilno-prawnej lub aktu notarialnego. Różnica pomiędzy tymi dokumentami sprowadza się do sposobu i miejsca ich podpisania oraz możliwości egzekwowania swoich praw, jeśli jedna ze stron nie dotrzyma zobowiązania. Umowa przedwstępna notarialna ma podobną formę i zawiera te same treści, co umowa podpisana prywatnie. Jest jednak sporządzana w biurze notarialnym przez notariusza, który pobiera za tę usługę opłatę zgodną z odgórnie ustaloną taksą. Fakt, że dokument ma postać aktu notarialnego, daje też obu stronom więcej możliwości. Podczas gdy w przypadku umowy cywilno-prawnej kupujący ma jedynie prawo do zwrotu zaliczki lub roszczenia o zadatek, umowa przedwstępna notarialna pozwala na dochodzenie swoich praw w sądzie. W efekcie procesu i wyroku sądowego strona poszkodowana może wejść w posiadanie nieruchomości lub też musi zbyć ją na rzecz kupującego pomimo wycofania się z umowy. Akt notarialny stwarza też inną możliwość. Jest nią wpisanie roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej do księgi wieczystej nieruchomości. Takie działanie uniemożliwi właścicielowi czy zarządzającemu sprzedaż domu lub mieszkania. Forma umowy przedwstępnej Chociaż polskie prawo uznaje i definiuje pojęcie umowy przedwstępnej, jednocześnie nie narzuca jej formy. Dlatego to strony decydują, w jakiej postaci chcą ją podpisać, jednocześnie godząc się na określone możliwości dochodzenia swoich praw w przypadku wycofania się jednej z nich. Zgodnie z wcześniejszymi informacjami umowę przedwstępną można zawrzeć w jednej z dwóch form: jako umowę cywilno-prawną, sporządzoną i podpisywaną przez strony prywatnie, bez udziału osób trzecich. Taka umowa może wiązać się z zabezpieczeniem interesów stron przez wpłacenie ustalonej kwoty zadatku. Umowa przedwstępna z zadatkiem nie uprawnia do dochodzenia swoich praw przed sądem. Stronom przysługuje jedynie roszczenie o odszkodowanie w zakresie poniesionej szkody; jako akt notarialny, sporządzany u notariusza za odpowiednią opłatą. Umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego, oprócz zabezpieczenia zadatkiem oraz roszczeniem odszkodowawczym w zakresie poniesionej szkody, uprawnia obie strony do dochodzenia swoich praw w sądzie i stwarza szansę nawet na przymusowe doprowadzenie do sfinalizowania umowy przyrzeczonej. Sprawdź: Umowa deweloperska- na co zwrócić uwagę? Co powinna zawierać umowa przedwstępna? Zarówno umowa przedwstępna notarialna, jak i cywilno-prawna musi zawierać określone informacje, które czynią ją ważną w świetle prawa. W dokumencie należy umieścić: tytuł, datę i miejsce zawarcia umowy, dokładny opis przedmiotu umowy z uwzględnieniem jego stanu prawnego, dane osobowe stron (imię, nazwisko, PESEL, imiona rodziców, stan cywilny, obywatelstwo, adres, nr dowodu osobistego sprzedającego i kupującego), cenę nieruchomości, informacje o zadatku lub zaliczce, termin podpisania umowy przyrzeczonej. Wymienione informacje muszą być poprzedzone określonymi działaniami. W przypadku stanu prawnego nieruchomości niezbędne jest jego zweryfikowane przez nabywcę. W tym celu powinien on mieć wgląd do księgi wieczystej lub sprzedawca powinien dostarczyć zaświadczenie ze spółdzielni, potwierdzające jego prawo do lokalu i informujące o zaległych opłatach. Jeśli umowę podpisuje małżeństwo, powinny się w niej znaleźć dane osobowe obojga małżonków. Warunkiem jest brak rozdzielności majątkowej. Natomiast podana cena nieruchomości zobowiązuje do jej utrzymania do czasu podpisania właściwego aktu notarialnego podczas kupna-sprzedaży działki, domu czy mieszkania. Umowa przedwstępna a rezerwacyjna Obok terminu umowy przedwstępnej w prawie funkcjonuje również umowa rezerwacyjna. Jest ona pierwszym etapem na drodze do fizycznego i prawnego nabycia nieruchomości. Jej podpisanie przez strony nie jest równoznaczne z przeniesieniem domu czy mieszkania, ale stanowi gwarancję, że do takiego przeniesienia dojdzie. Takie rozwiązanie jest stosowane przez firmy deweloperskie, które sprzedają mieszkania jeszcze na etapie ich budowy. Podpisując umowę rezerwacyjną, deweloper gwarantuje nabywcy, że zostanie on właścicielem zarezerwowanego lokalu, a kupujący gwarantuje deweloperowi, że ten lokal nabędzie. Umowa przyrzeczona Umowa przyrzeczona, to umowa zawarta w wykonaniu umowy przedwstępnej. Innymi słowy, jest to umowa, którą w umowie przedwstępnej strony zobowiązały się zawrzeć. Najczęściej jest to umowa kupna sprzedaży, ale nie ma przeszkód, aby w umowie przedwstępnej strony zobowiązały się zawrzeć w przyszłości inną umowę, np. umowę darowizny czy też podziału majątku małżeńskiego. Uchylanie się przez jedną ze stron od podpisania umowy przyrzeczonej uprawnia do dochodzenia przez drugą stronę naprawienia szkody, jaką poniosła w wyniku niedotrzymania zobowiązania. Umowa przyrzeczona zawsze musi być sporządzana u notariusza, podczas gdy umowę przedwstępną można, (ale nie trzeba) przygotować bez jego udziału. W drugim przypadku kupujący nie uzyskuje praw do nieruchomości, dlatego nie może zasiedlić obiektu czy dokonywać w nim żadnych zmian. Umowa przyrzeczona takie prawa mu daje. Koszty notarialne umowy przedwstępnej Umowa przedwstępna w formie aktu notarialnego jest dokumentem sporządzanym podczas sprzedaży działki, domu czy mieszkania, podpisywanym w obecności notariusza. Jest usługą, opłacaną przez klientów zgodnie z odgórną taksą notarialną określoną w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. Jej wysokość zależy od wartości nieruchomości. Dokumenty wymagane do umowy przedwstępnej Do podpisania umowy przedwstępnej u notariusza osoby fizyczne muszą przygotować dokument tożsamości. Od osób prawnych są wymagane akt założycielski lub umowa spółki, statut spółki oraz ewentualne dodatkowe uchwały i zgody organów wynikające ze statutu. Obie strony muszą przedstawić wypis aktu notarialnego sprzedaży ewentualnie prawomocne Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub Akt poświadczenia dziedziczenia. Jeśli wcześniej została zawarta umowa majątkowa, niezbędny będzie też wypis dokumentującego ją aktu notarialnego. r. Umowa deweloperska jest jedną z najczęściej spotykanych umów na rynku nieruchomości. Potencjalny nabywca nieruchomości powinien przy tym pamiętać, że jest ona szczegółowo regulowana przepisami ustawy. Mowa tutaj o ustawie z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, potocznie nazywanej ,,ustawą deweloperską’’. Ustawa deweloperska z 2011 r. będzie co do zasady obowiązywać do 1 lipca 2022 r., po tym dniu wchodzi w życie nowa ustawa deweloperska. Nowa ustawa deweloperska była omawiana na blogu w części I oraz w części II (polecam lekturę także przed lipcem 2022 r.). Co oznacza uregulowanie umowy deweloperskiej w ustawie? Ustawa będzie wyznaczać minimalny standard ochrony nabywcy, będzie wyznaczać obligatoryjne elementy – postanowienia umowy, będzie też odpowiadać na pytanie, w jakich sytuacjach konieczny jest wybór umowy deweloperskiej, a w jakich wystarczająca będzie forma umowy przedwstępnej. W dzisiejszym artykule omawiam kluczowe zagadnienia, na które powinieneś zwrócić uwagę przed podpisaniem umowy deweloperskiej – zapraszam do lektury! 1/ Umowa deweloperska – informacje podstawowe Pamiętaj o tym, że artykuł omawia stan prawny obowiązujący do dnia 1 lipca 2022 r. Umowy zawierane po tym dniu będą regulowane nową ustawą deweloperską, umowę deweloperską według nowych przepisów omawiam na blogu w części II. Zacznijmy zatem od początku. Umowa deweloperska to umowa zawierana między deweloperem a nabywcą – osobą fizyczną, na podstawie której deweloper zobowiązuje się do ustanowienia lub przeniesienia na nabywcę po zakończeniu przedsięwzięcia deweloperskiego prawa własności lokalu mieszkalnego lub nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, a nabywca zobowiązuje się do spełnienia świadczenia pieniężnego na rzecz dewelopera na poczet ceny nabycia tego prawa. Umowa deweloperska jest zawierana obowiązkowo w formie aktu notarialnego. Także wszelkie zmiany umowy deweloperskiej muszą być dokonane z zachowaniem formy aktu notarialnego. Umowa deweloperska nie będzie zatem wymagana w przypadku: nabycia lokalu mieszkalnego przez nabywcę niebędącego osobą fizyczną sprzedaży lokali użytkowych albo udziału w takich lokalach (np. udział w garażu stanowiącym samodzielny lokal użytkowy — wielostanowiskowa hala garażowa); sprzedaży lokalu mieszkalnego po ustanowieniu przez dewelopera jego odrębnej własności i wpisaniu tego prawa do księgi wieczystej; zamiany nieruchomości (nabywca w rozliczeniu przekazuje inny lokal lub dom jednorodzinny z ewentualną dopłatą); sprzedaży przez dewelopera gotowych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jeżeli umowa zawierana między stronami wpisuje się w definicję umowy deweloperskiej, w takim przypadku nie jest możliwe zawarcie umowy w innej formie, czy z pominięciem przepisów ustawy deweloperskiej. W takim przypadku, umowa zawarta w innej formie niż akt notarialny będzie nieważna w całości, a umowa zawarta w formie aktu notarialnego, ale z pominięciem przepisów ustawy będzie nieważna w części, w jakiej postanowienia tej umowy są mniej korzystne dla nabywcy niż przepisy ustawy. W miejsce nieważnych postanowień znajdą zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy (art. 28 ustawy deweloperskiej). 2/ Obowiązki przedkontraktowe dewelopera Powinieneś także pamiętać, że na deweloperze ciążą szczególne obowiązki jeszcze przed zawarciem umowy deweloperskiej. Obowiązki te reguluje rozdział 5. Ustawy. Podstawowym obowiązkiem dewelopera jest sporządzenie prospektu informacyjnego dotyczącego danego przedsięwzięcia deweloperskiego. W prospekcie deweloper zamieszcza szczegółowe informacje dotyczące swojej sytuacji prawno-finansowej oraz przedsięwzięcia deweloperskiego, w tym konkretnego, oferowanego do sprzedaży lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Deweloper ma obowiązek doręczyć prospekt informacyjny wraz z załącznikami osobie zainteresowanej zawarciem umowy deweloperskiej, na jej żądanie. Prospekt wraz z załącznikami stanowi również obligatoryjny załącznik do umowy deweloperskiej. Dodatkowo, deweloper na Twoje żądanie, tj. na żądanie osoby zainteresowanej zawarciem umowy deweloperskiej, ma obowiązek zapewnić możliwość zapoznania się w jego lokalu (najczęściej w biurze sprzedaży) z następującymi dokumentami: aktualnym stanem księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości; kopią aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, jeśli podmiot podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego lub aktualnym zaświadczeniem o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; kopią pozwolenia na budowę; sprawozdaniem finansowym dewelopera za ostatnie dwa lata, a w przypadku realizacji inwestycji przez spółkę celową – sprawozdaniem spółki dominującej; projektem budowlanym. 3/ Treść umowy deweloperskiej Pamiętaj o tym, że ustawa deweloperska szczegółowo reguluje obligatoryjne postanowienia umowy deweloperskiej [art. 22 ustawy deweloperskiej]. Zgodnie z ustawą, umowa deweloperska zawiera w szczególności: 1) określenie stron, miejsca i daty podpisania umowy deweloperskiej; 2) cenę; Komentarz: Wskazana w umowie cena powinna zawierać podatek VAT. Pamiętaj również, że do czasu przeniesienia prawa własności nieruchomości nie ma obowiązku ponoszenia kosztów, do których ponoszenia zobowiązany jest właściciel np. podatku od nieruchomości, opłaty za użytkowanie wieczyste. 3) informację o nieruchomości, na której przeprowadzone ma być przedsięwzięcie deweloperskie obejmującą informację o powierzchni działki, stanie prawnym nieruchomości, w szczególności oznaczenie właściciela lub użytkownika wieczystego, istniejących na niej obciążeniach hipotecznych i służebnościach; Komentarz: Jest to najczęściej regulowane na wstępie umowy (określenie księgi wieczystej dla nieruchomości i wpisów w księdze wieczystej). Uważaj na wpisy dotyczące obciążeń nieruchomości, które mogą utrudniać korzystanie z niej (np. służebności – zawsze sprawdzaj ich treść i zakres) lub roszczenia (w dziale III księgi wieczystej wpisywane są roszczenia związane z nieruchomością). 4) określenie położenia oraz istotnych cech domu jednorodzinnego, będącego przedmiotem umowy deweloperskiej, lub budynku, w którym ma znajdować się lokal mieszkalny będący przedmiotem tej umowy; 5) określenie usytuowania lokalu mieszkalnego w budynku; Komentarz: Usytuowanie lokalu najczęściej przedstawiane w załączniku do umowy jako rzut kondygnacji 6) określenie powierzchni i układu pomieszczeń oraz zakresu i standardu prac wykończeniowych, do których wykonania zobowiązuje się deweloper; Komentarz: Układ pomieszczeń najczęściej przedstawiany w załączniku do umowy jako rzut lokalu 7) termin przeniesienia na nabywcę prawa własności lokalu mieszkalnego / nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym; Komentarz: Najczęściej określa się je poprzez odwołanie do daty kalendarzowej, aczkolwiek może być wskazany również w inny sposób, byleby tylko ustalenie terminu było możliwe z góry i bez żadnych trudności. Za takie nie można uznać np. ukończenia budowy czy uzyskania przez dewelopera niezbędnych aktów administracyjnych dopuszczających użytkowanie budynku albo potwierdzających samodzielność lokalu. Są to bowiem zdarzenia przyszłe, jednak niepewne, gdyż ich wystąpienie uzależnione jest od innych czynników. 8) wysokość i terminy lub warunki spełniania świadczeń pieniężnych przez nabywcę na rzecz dewelopera; Komentarz: Zapłata kolejnych części ceny powinna być zgodna z przyjętym w umowie harmonogramem przedsięwzięcia deweloperskiego oraz ze stwierdzonymi przez bank prowadzący rachunek powierniczy postępami w budowie. 9) informacje dotyczące mieszkaniowego rachunku powierniczego, a w szczególności numer rachunku, zasady dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku oraz informację o kosztach prowadzenia rachunku, Komentarz: W tym miejscu określa się bank prowadzący rachunek, rodzaj (otwarty / zamknięty), a także zasady dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku, które wynikają z rozdziału 3. ustawy deweloperskiej. W przypadku rachunku zamkniętego – bank wypłaca deweloperowi środki pieniężne wpłacone przez nabywcę na zamknięty mieszkaniowy rachunek powierniczy po otrzymaniu odpisu aktu notarialnego umowy przenoszącej własność. W przypadku rachunku otwartego – bank wypłaca deweloperowi środki zgromadzone na otwartym mieszkaniowym rachunku powierniczym po stwierdzeniu zakończenia danego etapu realizacji przedsięwzięcia deweloperskiego (dokonując kontroli zakończenia każdego z etapów). 10) informacje dotyczące gwarancji bankowej, a w szczególności nazwę banku, gwarantowaną kwotę oraz termin obowiązywania gwarancji albo gwarancji ubezpieczeniowej, a w szczególności nazwę ubezpieczyciela, gwarantowaną kwotę oraz termin obowiązywania gwarancji; Komentarz: Ta część umowy wynika z obowiązku dewelopera zapewnienia nabywcy gwarancji bankowej lub gwarancji ubezpieczeniowej, na mocy której bank lub zakład ubezpieczeń wypłaci nabywcy środki w wysokości wpłaconych na rzecz dewelopera kwot w przypadku ogłoszenia upadłości dewelopera albo odstąpienia przez nabywcę od umowy deweloperskiej. 11) numer pozwolenia na budowę oraz oznaczenie organu, który je wydał oraz informację czy jest ostateczne lub czy jest zaskarżone; Komentarz: W szczególności zwróć uwagę na informację, czy pozwolenie na budowę jest ostateczne (wykonalne) oraz czy zostało zaskarżone. Jeżeli pozwolenie na budowę zostało zaskarżone może żądać dodatkowych informacji od dewelopera o statusie postępowania oraz o ew. ryzykach z nim związanych. 12) termin rozpoczęcia i zakończenia prac budowlanych danego przedsięwzięcia deweloperskiego; Komentarz: W umowie deweloperskiej zasadnicze znaczenie dla nabywcy ma termin zawarcia umowy ustanawiającej odrębną własność lokalu. Określenie dat rozpoczęcia budowy przez dewelopera czy jej zakończenia ma dla drugiej strony umowy mniejsze znaczenie, aczkolwiek ramy czasowe realizacji prac budowlanych bezpośrednio wpływają na ustalenie terminu zawarcia umowy przenoszącej własność nieruchomości na nabywcę / odbioru nieruchomości przez nabywcę przed zawarciem tej umowy. 13) określenie warunków odstąpienia od umowy deweloperskiej, a także warunków zwrotu środków pieniężnych wpłaconych przez nabywcę w razie skorzystania z tego prawa; Komentarz: Podstawy odstąpienia określa art. 29 ustawy deweloperskiej [patrz: pkt. 5/ poniżej] 14) określenie wysokości odsetek i kar umownych dla stron umowy deweloperskiej; Komentarz: Zgodnie z art. 25 ustawy deweloperskiej wysokość odsetek zastrzeżonych na rzecz dewelopera, nie może przewyższać kar umownych zastrzeżonych na rzecz nabywcy. 15) wskazanie sposobu pomiaru powierzchni lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego; Komentarz: Istotne dla stron umowy deweloperskiej jest określenie w jej treści sposobu dokonywania pomiaru, a w szczególności ustalenie, kto będzie go dokonywał, w jakim terminie (na jakim etapie prowadzenia prac wykończeniowych w lokalu), według jakich metod. W praktyce obowiązek ten sprowadza się do wskazania normy ISO, według której dokonywany będzie pomiar (np. PN-ISO 9836:1997 lub PN-ISO 9836:2015). Warto również pamiętać o uregulowaniu zasad rozliczeń w przypadku, gdy powierzchnia nieruchomości będzie różniła się od powierzchni określonej w umowie deweloperskiej. 16) oświadczenie nabywcy o odbiorze prospektu informacyjnego wraz z załącznikami i zapoznaniu się przez nabywcę z ich treścią, w tym poinformowaniu nabywcy przez dewelopera o możliwości zapoznania się z dokumentami [dokumenty wymienione w pkt. 2/ obowiązki przedkontraktowe dewelopera]; Komentarz: Obowiązek skorelowany z obowiązkami przedkontraktowymi dewelopera omówionymi w pkt. 2/ powyżej. Dodatkowo, w przypadku zmian, które nastąpiły w treści prospektu informacyjnego lub załączniku w czasie pomiędzy doręczeniem prospektu informacyjnego wraz z załącznikami, a podpisaniem umowy deweloperskiej, w treści umowy deweloperskiej postanowienia wynikające z tych zmian podkreśla się wyraźnie w sposób jednoznaczny i widoczny (art. 22 ust. 2 ustawy deweloperskiej). 17) termin i sposób zawiadomienia nabywcy o odbiorze lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego; Komentarz: Ta część umowy najczęściej będzie związana z procedurą odbioru lokalu. Pamiętaj, że ustawa szczegółowo reguluje zasady odbioru lokalu oraz termin usunięcia wad lokalu (art. 27 ustawy deweloperskiej). 18) informację o zgodzie banku lub innego wierzyciela zabezpieczonego hipoteką na bezobciążeniowe przeniesienie własności przedmiotu umowy (w przypadku lokalu: zgody na bezobciążeniowe wyodrębnienie lokalu i przeniesienie własności) po wpłacie pełnej ceny przez nabywcę, jeżeli takie obciążenie istnieje, albo informację o braku takiej zgody; Komentarz: Jest to bardzo ważna część umowy. Brak zgody banku kredytującego przedsięwzięcie deweloperskie na bezobciążeniowe przeniesienie własności przedmiotu umowy oznacza, że w księdze wieczystej założonej dla naszej nieruchomości zostanie również wpisana hipoteka obciążająca nieruchomość główną (na której prowadzone jest przedsięwzięcie). 19) zobowiązanie dewelopera do wybudowania budynku, wyodrębnienia lokalu mieszkalnego i przeniesienia prawa własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z lokalu na nabywcę, albo przeniesienia na nabywcę własności nieruchomości wraz z domem jednorodzinnym lub przeniesienia ułamkowej części własności nieruchomości wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Komentarz: Podstawowe zobowiązanie dewelopera wynikające z umowy deweloperskiej. Podsumowanie: Jeżeli umowa deweloperska nie zawiera elementów opisanych w pkt. 1- 19, nabywca ma prawo odstąpić od umowy. 4/ Wpis roszczenia do księgi wieczystej W umowie deweloperskiej zamieszcza się informację o wpisie roszczenia nabywcy w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której jest prowadzone przedsięwzięcie deweloperskie. Wniosek o wpis roszczenia jest składany przez notariusza. Roszczenie nabywcy dotyczy: wybudowania budynku, wyodrębnienia lokalu mieszkalnego i przeniesienia prawa własności tego lokalu oraz praw niezbędnych do korzystania z lokalu na nabywcę, albo przeniesienia na nabywcę własności nieruchomości wraz z domem jednorodzinnym, albo przeniesienia ułamkowej części własności nieruchomości, wraz z prawem do wyłącznego korzystania z części nieruchomości służącej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. 5/ Odstąpienie od umowy deweloperskiej Przesłanki odstąpienia od umowy deweloperskiej reguluje art. 29 ustawy deweloperskiej. Zgodnie z ustawą nabywca ma prawo odstąpić od umowy deweloperskiej: jeżeli umowa deweloperska nie zawiera elementów, o których mowa w art. 22 ustawy [patrz: pkt 3/ powyżej]; jeżeli informacje zawarte w umowie deweloperskiej nie są zgodne z informacjami zawartymi w prospekcie informacyjnym lub w załącznikach, za wyjątkiem zmian wprowadzonych zgodnie z art. 22 ust. 2 jeżeli deweloper nie doręczył prospektu informacyjnego wraz z załącznikami; jeżeli informacje zawarte w prospekcie informacyjnym lub w załącznikach, na podstawie których zawarto umowę deweloperską, są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym w dniu podpisania umowy deweloperskiej; jeżeli prospekt informacyjny, na podstawie którego zawarto umowę deweloperską, nie zawiera informacji określonych we wzorze prospektu informacyjnego stanowiącego załącznik do ustawy; w przypadku nieprzeniesienia na nabywcę prawa w terminie określonym w umowie deweloperskiej. Pamiętaj, że jest to minimalny standard ochrony nabywcy. Podstaw odstąpienia od umowy przez nabywcę może być więcej – nie stanowi to naruszenia przepisów ustawy. W przypadku skorzystania przez nabywcę z prawa odstąpienia, o którym mowa w art. 29, nie jest dopuszczalne zastrzeżenie w umowie, że nabywcy wolno odstąpić od umowy deweloperskiej za zapłatą oznaczonej sumy (tzw. odstępnego). Warto również pamiętać o możliwych, dodatkowych podstawach odstąpienia od umowy przez nabywcę. Tytułem przykładu, jeżeli środki finansowe na zakup są kredytowane, ureguluj umowne prawo odstąpienia w przypadku uzyskania negatywnej decyzji kredytowej. Zgodnie z ustawą deweloper ma prawo odstąpić od umowy deweloperskiej: w przypadku niespełnienia przez nabywcę świadczenia pieniężnego w terminie lub wysokości określonej w umowie deweloperskiej, mimo wezwania nabywcy w formie pisemnej do uiszczenia zaległych kwot w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że niespełnienie przez nabywcę świadczenia pieniężnego jest spowodowane działaniem siły wyższej; w przypadku niestawienia się nabywcy do odbioru lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub podpisania aktu notarialnego przenoszącego własność, pomimo dwukrotnego doręczenia wezwania w formie pisemnej w odstępie co najmniej 60 dni, chyba że niestawienie się nabywcy jest spowodowane działaniem siły wyższej. 6/ Odbiór i wady przedmiotu umowy W umowie deweloperskiej należy zwrócić również uwagę na zasady odbioru przedmiotu umowy oraz zasady odpowiedzialności za wady (terminy wynikające z rękojmi za wady / gwarancje jakości). Pamiętaj, że zgodnie z art. 27 ust. 3 – 5 ustawy deweloperskiej, z odbioru sporządza się protokół, do którego nabywca może zgłosić wady lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Deweloper jest zobowiązany, w terminie 14 dni od dnia podpisania protokołu, doręczyć nabywcy oświadczenie o uznaniu wad lub oświadczenie o odmowie uznania wad oraz o jej przyczynach. Dodatkowo, deweloper jest zobowiązany, w terminie 30 dni od dnia podpisania protokołu, usunąć uznane wady lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Zwróć też uwagę, jakie dokumenty związane z nieruchomością ma obowiązek wydać przy odbiorze (np. tzw. księgi gwarancyjne, instrukcje korzystania ze sprzętów, świadectwo charakterystyki energetycznej lokalu itd.). 7/ Klauzule niedozwolone Pamiętaj również, by zweryfikować umowę w zakresie tzw. klauzul abuzywnych. Temat klauzul abuzywnych był szczegółowo omawiany na blogu w części I oraz w części II – odsyłam w tym zakresie do artykułów już opublikowanych. 8/ Koszt zawarcia umowy Pamiętaj, że zgodnie z ustawą deweloperską, wynagrodzenie notariusza za wszystkie czynności wykonywane w związku z zawieraniem umowy deweloperskiej, w tym także za sporządzenie wypisów aktu notarialnego wydawanych przy zawarciu umowy deweloperskiej, oraz koszty sądowe w postępowaniu wieczystoksięgowym obciążają w równych częściach dewelopera i nabywcę. 9/ Podsumowanie Szczegółowa weryfikacja umowy deweloperskiej ma kluczowe znaczenie dla przebiegu przedsięwzięcia deweloperskiego. Po zawarciu umowy deweloperskiej, umowa może być bowiem zmieniona tylko za zgodą obu stron, w formie aktu notarialnego. Pamiętaj, że postanowienia umowy deweloperskiej mniej korzystne dla nabywcy niż przepisy ustawy są nieważne, a w ich miejsce stosuje się odpowiednie przepisy ustawy. W przypadku zamieszczenia klauzul abuzywnych w umowie – klauzule te nie wiążą nabywcy. Nie obowiązuje jeden wzór umowy deweloperskiej – umowy funkcjonujące na rynku i opracowywane przez deweloperów różnią się i każdorazowo wymagają dokładnej weryfikacji. Pamiętaj, że na etapie zawierania umowy (wyjaśnienia/ doprecyzowania jej postanowień), możesz uniknąć przyszłych konfliktów związanych z jej wykonywaniem. [b]Rz: Po czym klient dewelopera może poznać, że umowa, którą mu proponuje firma, jest dla niego niekorzystna? Na co od razu powinien zwrócić uwagę?[/b] [b]Michał Gruca:[/b] Trudno na to pytanie udzielić jednoznacznej odpowiedzi z uwagi na fakt, że umowa deweloperska zawiera szereg postanowień dotyczących wielu zagadnień. Bardzo istotną kwestią jest jednak forma, w jakiej umowa zostanie podpisana. Najkorzystniejszą dla kupującego jest umowa zobowiązująca, zgodna z wymogami określonymi w art. 9 [link= o własności lokali[/link]. Umowa taka powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Warunkiem jej zawarcia jest legitymowanie się przez dewelopera prawem własności (względnie użytkowania wieczystego) nieruchomości gruntowej, na której inwestycja ma być realizowana, oraz uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zawierając umowy w powyższej formie, kupujący uzyskuje pewność co do tytułu prawnego dewelopera do gruntu oraz braku formalnych przeszkód dla realizacji inwestycji. Ponadto fakt zawarcia umowy oraz wynikające z niego roszczenie o ustanowienie odrębnej własności lokalu i przeniesienie tego prawa na kupującego wpisane zostaje do księgi wieczystej nieruchomości. [b]Co nabywca zyskuje, zawierając umowę przedwstępną o budowę mieszkania aktem notarialnym?[/b] Dzięki temu kupujący nabywa roszczenie o ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu w drodze procesu sądowego, co uniemożliwia deweloperowi ewentualne blokowanie sprzedaży lokalu (np. z uwagi na roszczenia finansowe względem kupującego). Natomiast w razie opóźnienia dewelopera w realizacji budowy kupujący uprawniony jest do żądania dokończenia prac przez innego wykonawcę na koszt dewelopera. Odmowa zawarcia przez dewelopera umowy w powyższej formie powinna stanowić istotne ostrzeżenie co do jego wiarygodności. [b]Czy kupujący mieszkanie musi się godzić na zawarcie aktu notarialnego u notariusza wskazanego przez dewelopera we wzorcu umowy?[/b] Często deweloperzy odgórnie narzucają kupującemu, że akty notarialne dotyczące nabywanego lokalu sporządzane mają być u notariusza wybranego przez dewelopera. Związane może być to z wynegocjowaniem przez dewelopera dla klientów niższych stawek taksy notarialnej w związku z planowanym przeprowadzeniem wielu prawie identycznych aktów notarialnych. Częściej jednak wynika to z dążenia dewelopera do organizacyjnego ułatwienia sobie procesu sprzedaży mieszkań – poprzez skompletowanie całej dokumentacji u tego samego notariusza czy też uzyskaniem od notariusza preferencyjnych stawek na inne czynności notarialne dokonywane przez dewelopera. Wskazanie przez dewelopera konkretnego notariusza, o ile wiąże się to z uzyskaniem przez nabywcę korzyści w postaci preferencyjnej wysokości taksy, nie może być traktowane jako niedozwolone postanowienie umowne, gdyż nie narusza interesu kupującego. W sytuacji jednak, gdy kupujący ma możliwość uzyskania niższych stawek taksy notarialnej u innego notariusza, narzucony przez dewelopera wybór godzi w interes nabywcy. [b]Czy deweloper może uzależniać sprzedaż mieszkania od kupna jednocześnie garażu?[/b] Nie, nie może. Głównym świadczeniem dewelopera jest wybudowanie lokalu mieszkalnego oraz przeniesienie na nabywcę prawa jego własności. Czasami zdarza się, iż deweloper wymusza na kliencie zakup mieszkania łącznie z garażem. Tymczasem, stosownie do art. 385[sup]1[/sup] [link= cywilnego[/link] postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienie umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym ceny lub wynagrodzenia, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wymuszenie na nabywcy zakupu garażu oznacza, że zawarcie umowy głównej uzależniane jest przez dewelopera od zawarcia kolejnej umowy, jaką jest umowa zakupu prawa do garażu. Zobowiązanie takie zawiera cechy niedozwolonego postanowienia umownego. Podpisanie umowy zawierającej takie postanowienie nie powoduje, iż staje się ono wiążące. Jest ono prawnie bezskuteczne. [b]Czy zapis mówiący o tym, że 10 procent wartości mieszkania deweloper zwróci klientowi w określonej sytuacji, ale dopiero gdy znajdzie kolejnego nabywcę na mieszkanie, którego nie kupił ten klient, czyli np. w ciągu roku, jest zgodny z prawem?[/b] Jest to często powtarzające się niedozwolone postanowienie umowne. Istotą tego postanowienia jest uzależnienie odpowiedzialności dewelopera od spełnienia warunku w postaci znalezienia się kolejnego nabywcy na mieszkanie, od którego zamiaru kupna odstępuje klient. W istocie zatem to klient na swój koszt ma zapewnić ciągłość finansowania dewelopera, i to przez tak długi okres jak np. rok. Postanowienie takie w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ogranicza uprawnienie klienta do odzyskania należnych pieniędzy, czym rażąco narusza jego interes. To deweloper jest zobowiązany do zapewnienia takiego finansowania inwestycji, aby została ona zrealizowana. Nie może tym obowiązkiem obarczać klientów, i to w szczególności takich, którzy rezygnują z jego usług. [b]Jeśli firma wpisuje do umowy jedną z klauzul niedozwolonych z listy UOKiK, to bez względu na to, czy klient wykryje na czas (przed podpisaniem umowy) taki zapis czy nie, jest on nieważny?[/b] Postanowienia takie nie wiążą klienta, pomimo że znajdują się w już podpisanej umowie. Umowa obowiązuje w pozostałym zakresie. Klient powinien wystąpić do dewelopera z wnioskiem o usunięcie z umowy niedozwolonego postanowienia, a ponadto nie ma obowiązku stosowania się do jego treści. Jeśli deweloper będzie obstawał przy jego pozostawieniu, klient powinien wystąpić z pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przedmiotem pozwu będzie żądanie uznania postanowienia za niedozwolone. Pozytywne rozstrzygnięcie sądu deklaratywnie potwierdzi brak skuteczności postanowienia. [b]Czy deweloper może żądać podpisania przedwstępnej umowy, jeśli nie podaje w niej udziałów kupowanego M w częściach wspólnych, kiedy budynek jest gotowy i oddany do użytkowania? Deweloper tłumaczy, że te wyliczenia ma notariusz i będą wpisane w umowie ostatecznej.[/b] Jest to dozwolone. Jeśli budynek został już oddany do użytkowania, to udział ten można i tak wyliczyć. Brak jego wskazania w umowie przedwstępnej nie prowadzi do jej nieważności. Jeśli deweloper nie wskazuje go w umowie przedwstępnej, musi to oznaczać, że umowa zawarta zostaje w zwykłej formie pisemnej. Konsekwencją ewentualnego niewykonania umowy przedwstępnej przez dewelopera, która zawarta została w takiej formie, jest uprawnienie kupującego do żądania naprawienia szkody. Oznacza to, iż na podstawie tak zawartej umowy i tak nie można żądać ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu oraz jego sprzedaży na rzecz nabywcy. Zatem precyzyjne podanie wielkości udziału w nieruchomości wspólnej nie wpływa na możliwość egzekucji uprawnień przez kupującego w przypadku jej niewykonania przez dewelopera. [ramka][srodtytul]Zapisy w umowach rażąco niekorzystne dla klientów[/srodtytul] >> deweloperzy wpisują niedozwolone klauzule waloryzacyjne, które automatycznie zwiększają cenę mieszkania w przypadku zaistnienia różnych, umownie przewidzianych warunków. >> zdarza się, że deweloperzy stosują zapisy zwalniające ich z obowiązku zwrotu części ceny w razie, gdyby nabywany lokal okazał się nieznacznie mniejszy. >> czasem firmy deweloperskie zastrzegają sobie uprawnienie do jednostronnej zmiany cech lokalu (np. materiałów wykończeniowych). Postanowienia takie są niedozwolone, o ile prawo do zmiany nie zostało uzależnione od zaistnienia ważnej przyczyny wskazanej w umowie. >> deweloperzy zastrzegają sobie uprawnienie do samowolnego przesunięcia pierwotnie ustalonych terminów ukończenia lokalu, jego odbioru oraz zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży. >> firmy stosują także klauzule zwalniające lub ograniczające ich odpowiedzialność w przypadku niedochowania terminów. >> mają też miejsce sytuacje, w których deweloperzy zastrzegają sobie uprawnienie do przeprowadzenia jednostronnego odbioru mieszkania lub ograniczają swoją odpowiedzialność za stwierdzone wady. Nie należy godzić się na takie zapisy.[/ramka] Jak kupić mieszkanie od dewelopera i na co zwrócić uwagę? Czym różnią się od siebie terminy zakończenia budowy i czas odbioru mieszkania? Kiedy podpiszesz umowę deweloperską, a kiedy umowę przedwstępną kupna mieszkania? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedzi w naszym artykule. Umowa rezerwacyjna z deweloperem Podpisujesz ją na bardzo wczesnym etapie inwestycji, kiedy budowa osiedla deweloperskiego jeszcze nie ruszyła. Na podstawie projektu rezerwujesz nowe mieszkanie, w którym wkrótce zamieszkasz. Terminy w niej zawarte to sprawa kluczowa, dlatego zwróć szczególną uwagę na: termin uzyskania pozwolenia na budowę – na jego podstawie deweloper będzie mógł wystartować z pracami na budowie; termin rozpoczęcia robót budowlanych – czyli moment, w którym prace na budowie wystartują; okres rezerwacji – czyli czas, jaki masz na podpisanie umowy deweloperskiej; harmonogram płatności – czyli termin, w jakim musisz wnieść opłatę rezerwacyjną. Na tym etapie otrzymasz również dostęp do Panelu Klienta, czyli narzędzia online, w którym na bieżąco będziesz mieć dostęp do dokumentów, terminów i najświeższych informacji na temat budowy osiedla. Po uzyskaniu prawomocnego pozwolenia na budowę i otwarciu rachunku powierniczego deweloper będzie gotowy do podpisania z Tobą kolejnej umowy. Pamiętaj, aby poprosić Doradcę Klienta o przesłanie wzoru umowy deweloperskiej. Umowa deweloperska – na co zwrócić uwagę ? Następnym krokiem jest umowa w formie aktu notarialnego, czyli tzw. umowa deweloperska, na podpisanie której umówisz się u notariusza. Koszt podpisania umowy deweloperskiej jest dzielony po połowie między Ciebie i dewelopera. Koszt podpisania umowy to ok. 550 zł. Pierwszym ważnym dla Ciebie terminem jest zamknięcie stanu surowego budynku. Po zakończeniu tego etapu budowy możesz zwykle odwiedzić teren budowy. Indywidualnie lub podczas dni otwartych deweloperów – szczegółowe terminy sprawdzisz w Panelu Klienta – nie ma ich zawartych w umowie z deweloperem. Dni otwarte to szansa aby odwiedzić nowe mieszkanie i zapoznać się z ofertą deweloperów Podpisując umowę deweloperską, zwróć szczególną uwagę na terminy: termin zakończenia robót budowlanych – czyli data, do której deweloper zakończy prace na budowie. Zanim otrzymasz klucze, deweloper będzie jeszcze musiał uzyskać pozwolenie na użytkowanie; termin uzyskania pozwolenia na użytkowanie – czyli data, do której deweloper zobowiązuje się uzyskać dokument umożliwiający korzystanie z budynku mieszkańcom; harmonogram wpłat – czyli terminy wpłaty transz za mieszkanie, których musisz pilnować. Uregulowanie wszystkich wpłat umożliwi Ci umówienie się na odbiór mieszkania; termin przekazania mieszkania – czyli data, do której deweloper zobowiązuje się zakończyć odbiory mieszkań. To najważniejsza dla Ciebie data, bo określa moment, w którym odbierzesz klucze i możesz ruszać z wykańczaniem nowego mieszkania; Terminy związane z rękojmią – szczegóły znajdziesz w Kodeksie Cywilnym w art. 568. Termin zawarcia umowy przyrzeczonej – czyli umowę przeniesienia własności. Zwykle podpisujesz ją po dwóch miesiącach od ostatecznego terminu przekazywania mieszkań. Umowa przyrzeczona To dokument, dzięki któremu formalnie stajesz się właścicielem mieszkania deweloperskiego. Podpiszesz go u notariusza po odbiorze mieszkania. Przygotuj się na koszty związane z umową przyrzeczoną – ostateczna kwota jest zależna od metrażu Twojego mieszkania i kancelarii notarialnej, którą wybierzesz. Po podpisaniu umowy masz do dopełnienia jeszcze dwa ważne terminy: termin zgłoszenia się do Wydziału Podatków i Opłat Urzędy Miejskiego – masz 14 dni od dnia podpisania aktu, aby złożyć druk IN-1, w celu naliczenia podatku od nieruchomości. terminy ustanowienia hipoteki na zakupionym mieszkaniu, jeżeli kupujesz nieruchomość na kredyt, zwróć na to uwagę. Szczegóły znajdziesz w umowie z bankiem, który udzielił Ci kredytu. Po zakończeniu formalności zostanie Ci już tylko cieszyć się nowym mieszkaniem. Mieszkanie pokazowe na osiedlu Olimpia Port Chcesz dowiedzieć się więcej? Zobacz kolejne artykuły poradnikowe: Jak zmierzyć powierzchnię mieszkania? Jak podłączyć prąd w mieszkaniu? Jak wygląda mieszkanie w stanie deweloperskim? Jakie są zasady wizyty na budowie?

umowa deweloperska u notariusza